Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen belastingstelsel

In dit rapport staat de vraag centraal of een verdere groei van milieubelastingen een bijdrage kan leveren aan het realiseren van een duurzame economie. Een duurzame economie betekent in het kader van dit onderzoek dat klimaat- en uitputtingsrisico’s tot een aanvaardbaar niveau moeten zijn teruggebracht voor 2050.
De strategie om dit te bereiken bestaat uit vier belangrijke elementen:  
  1. Introductie van een nieuwe CO2-heffing als onderdeel van de Energiebelasting.
  2. Verbreding van de Energiebelasting naar sectoren zoals landbouw en industrie en het wegnemen van fiscale subsidies en kortingen.
  3. Uitbreiding met nieuwe fiscale grondslagen import/productie van natuurlijke grondstoffen (hout, vis, vlees) en ruimte.
  4. Europese vergroeningsagenda.

Het voorgestelde pakket aan extra vergroening bestaat uit:

  • verhoging van de accijns op motorbrandstoffen in combinatie met de CO2-heffing (gemiddeld neemt heffing op motorbrandstoffen met 20% toe);
  • afschaffen kortingen Energiebelasting voor bedrijven door de 2de en 3de schijf gelijk te schakelen met de 1ste schijf, in combinatie met het subsidiëren van energiebesparingsmaatregelen;
  • bovenop de bestaande Energiebelasting wordt een CO2-afhankelijk deel van 50% ingevoerd, enerzijds om verdere energiebesparing uit te lokken, anderzijds om differentiatie aan te brengen tussen de CO2-inhoud van de verschillende energiebronnen;
  • een vleesbelasting of een belasting op veevoeders die ervoor zorgt dat de schadelijke effecten van vlees, veelal buiten Nederland, in rekening worden gebracht bij de Nederlandse consument;
  • afschaffen fiscale vrijstelling zoals die voor rode diesel en EB-kortingen voor de glastuinbouw en industrie;
  • een belasting op het onttrekken van open ruimte.

Opbrengsten
Met een ambitieus pakket aan Nederlandse vergroening is 20% aan groene belasting-inkomsten haalbaar, overeenkomend met 5% van het Bruto Binnenlands Product. De 5% is in lijn met wat internationale studies verwachten aan de fiscale houdbaarheid van een groen belastingstelsel. Voor deze vergroening is Europese coördinatie niet vereist. Bij die 20% groene belastinginkomsten is rekening gehouden met het effect dat besparingen leiden tot minder belastinginkomsten. Met dit pakket kan een extra vergroening worden gerealiseerd van circa 8 miljard € bovenop het bestaande groene inkomsten van 19 miljard €. Het aandeel groene belastingen stijgt van 14 nu naar circa 20%. De opbrengsten kunnen teruggesluisd worden in de vorm van een verlaging van de belasting op winst of arbeid, waarbij als aanvullende optie gedacht kan worden aan het stimuleren van energiebesparing bij doelgroepen.

Auteurs CE

Martijn Blom
Sander de Bruyn
Frans Rooijers
Arno Schroten

Delft, januari 2010

rapport
rapport (in het Engels)

Tweets van @cedelft

Anouk van Grinsven bij BNR-radio als expert biobrandstoffen https://t.co/cStUEMzGcZ
18-01-2018 15:20

NPO-radio 1 interviewde Geert Bergsma voor de rubriek Feit of Fictie over de stelling: Uitbreiding statiegeld breng… https://t.co/YUU7Z8azAe
11-01-2018 10:06

Rapport - Milieuprijzen afval, voor gebruik in de Milieubarometer https://t.co/WuMB4vlkwK https://t.co/7iE3uyY0mN
10-01-2018 11:54

Rapport - Mini MKBA 100.000 hectare extra bos in Nederland https://t.co/Ct0TUbZRpd
10-01-2018 11:19

CE Delft nieuwjaarswens 2018 https://t.co/Wg7qJFj6Kp https://t.co/aKvNPvFVw4
04-01-2018 16:14