Weg voor je geld?

Toepassing van het profijtbeginsel bij de financiering van infrastructuur

Het profijtbeginsel, ‘de gebruiker betaalt’, is het uitgangspunt waarmee in het overgrote deel van onze economie vraag en aanbod op elkaar worden afgestemd. Maar voor het alledaagse 'product' weginfrastructuur is dit niet zo, met files (wachtrijen) als gevolg. Daarom heeft het Ministerie van Financiën CE gevraagd om te onderzoeken op welke manier de financiering van nieuwe wegen via het profijtbeginsel zou kunnen worden vormgegeven (theorie) en wat de effecten van zo'n nieuw systeem zouden zijn op files en mobiliteit (praktijk). Samen met de Vrije Universiteit en 4Cast zijn we erin geslaagd een samen-hangend heffings- en investeringsstelsel op basis van het profijtbeginsel te ontwikkelen en een eerste indicatie van de effecten te geven. Kern van het systeem is een sterk gedifferentieerde congestieheffing - ofwel doorstroom-premie! - en een beslisregel die uitbreidingsinvesteringen koppelt aan de opbrengsten van deze heffing. De resultaten zijn zonder meer veelbelovend, namelijk een drastische reductie van files bij een vrij beperkte reductie van mobiliteit en een - waarschijnlijk - vrij beperkte kosten van investeringen in nieuwe wegen. Maar voor echt harde conclusies omtrent het wenselijke investeringspakket zijn nog aanvullende berekeningen nodig.